Budowa obwodnicy Zabierzowa rozpoczyna się w rejonie węzła Modlniczka i obejmuje ponad 10 kilometrów nowego przebiegu drogi krajowej nr 79. Inwestycja ma przede wszystkim wyprowadzić ruch tranzytowy z centrum Zabierzowa oraz poprawić połączenie zachodniej części aglomeracji krakowskiej z istniejącą siecią dróg krajowych i ekspresowych.
Postęp robót zbliża się obecnie do 77 procent zaawansowania rzeczowego, natomiast zaawansowanie finansowe przekracza 80 procent wartości kontraktu. Generalnym wykonawcą inwestycji jest Budimex, a inwestorem Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
GDDKiA podaje aktualny koszt prac na poziomie około 680 milionów złotych. Budowa jest realizowana w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 roku, z perspektywą do 2033 roku.
Ponad 10 kilometrów nowej DK79
Od strony Modlniczki przez około 3,5 kilometra powstają dwie jezdnie, każda z dwoma pasami ruchu. Dalej trasa przechodzi w układ jednojezdniowy i prowadzi w kierunku Rudawy.
W ramach inwestycji powstają również ronda, drogi lokalne i łączniki zapewniające obsługę Zabierzowa, Bolechowic oraz sąsiednich miejscowości. Projekt obejmuje cztery mosty, siedem wiaduktów, kładkę dla pieszych, przejścia dla zwierząt oraz ponad 4,3 kilometra ekranów akustycznych. Elementami całego układu będą także zbiorniki retencyjne, zatoki autobusowe, stanowisko przeznaczone do kontroli i ważenia pojazdów oraz system zarządzania ruchem.
312-metrowy tunel pod Zabierzowem
Jednym z najbardziej skomplikowanych elementów obwodnicy Zabierzowa jest tunel drogowy o długości 312 metrów, szerokości około 24 metrów i wysokości około 6 metrów. Obiekt powstaje metodą podstropową. Technologia ta polega na wykonaniu w pierwszej kolejności ścian szczelinowych oraz stropu, a następnie usunięciu gruntu spod gotowej konstrukcji. Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć powierzchnię otwartego wykopu, co ma szczególne znaczenie w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Jednocześnie wymaga prowadzenia prac w zamkniętej przestrzeni oraz stosowania tymczasowych konstrukcji rozpierających.
Tunel został przekopany na wylot 21 maja 2026 roku. Ściany szczelinowe mają od 60 do 80 centymetrów grubości i sięgają średnio około 16 metrów w głąb gruntu. Docelowo jezdnia w najniższym miejscu tunelu będzie przebiegała około 8 metrów poniżej pierwotnego poziomu terenu.
Obecnie roboty prowadzone są między innymi w rejonie 16. segmentu, w pobliżu wylotu tunelu po stronie Zabierzowa. Pomiędzy ostatnimi segmentami nadal znajdują się tymczasowe stalowe rozpory rurowe oraz oczepy, których zadaniem jest zabezpieczenie ścian szczelinowych przed parciem gruntu. Do obu wlotów tunelu prowadzą żelbetowe konstrukcje oporowe. Łączna długość ścian oporowych przewidzianych w projekcie wynosi około 822 metrów.
Po zakończeniu zasadniczych prac konstrukcyjnych rozpocznie się etap wyposażania tunelu. Obejmie on między innymi wykonanie tras kablowych, instalacji zasilających, oświetlenia, systemów bezpieczeństwa, łączności oraz sygnalizacji pożarowej. Każdy z tych systemów będzie następnie uruchamiany, testowany i poddawany odbiorom. Zakończenie betonowych elementów konstrukcji nie oznacza więc końca prac przy obiekcie. Tunel może zostać dopuszczony do ruchu dopiero po wykonaniu i sprawdzeniu wszystkich instalacji oraz systemów bezpieczeństwa.
Trudne warunki gruntowe w dolinie Rudawy
Jednym z najbardziej wymagających geotechnicznie fragmentów całej obwodnicy jest odcinek przebiegający przez dolinę Rudawy. Występują tam grunty słabonośne oraz wysoki poziom wód gruntowych, dlatego poszczególne części trasy znajdują się obecnie na różnych etapach realizacji.
Na części odcinków ułożona została już asfaltowa podbudowa oraz warstwa wiążąca. W innych miejscach nadal formowane są nasypy, wykonywane odwodnienie oraz zasypywane przyczółki obiektów inżynierskich.
Przed rozpoczęciem budowy docelowej konstrukcji drogi podłoże na wielu fragmentach musiało zostać odpowiednio wzmocnione. W tym celu stosowano między innymi wysokie nasypy przeciążeniowe. Ich zadaniem było wymuszenie kontrolowanego osiadania słabego i nawodnionego podłoża jeszcze przed wykonaniem właściwej nawierzchni. Dodatkowy ciężar nasypów powoduje zagęszczanie podłoża, a zastosowanie systemu drenów przyspiesza usuwanie znajdującej się w nim wody. Nasypy pozostają na miejscu przez kilka miesięcy, natomiast zachowanie gruntu jest w tym czasie regularnie kontrolowane za pomocą pomiarów geodezyjnych. Dopiero po uzyskaniu wymaganych parametrów możliwe jest usunięcie dodatkowego materiału i rozpoczęcie wykonywania kolejnych warstw konstrukcyjnych drogi.
Pod koniec lata na części trasy rozpoczęło się zdejmowanie nasypów przeciążeniowych i przechodzenie do kolejnych etapów realizacji. Na coraz dłuższych fragmentach widoczny jest już docelowy przebieg przyszłej DK79, choć różnice w zaawansowaniu poszczególnych części inwestycji nadal pozostają znaczne.
22 zbiorniki retencyjne i system odwodnienia
Istotnym elementem obwodnicy Zabierzowa jest rozbudowany system odwodnienia. W ramach inwestycji powstają łącznie 22 zbiorniki retencyjne, z czego 9 będzie zbiornikami otwartymi, a 13 zostanie wykonanych jako obiekty podziemne. Ich zadaniem będzie przejmowanie wód opadowych spływających z powierzchni drogi oraz czasowe ich magazynowanie. System ma szczególne znaczenie na odcinkach przebiegających przez dolinę Rudawy, gdzie występuje wysoki poziom wód gruntowych.
Utrudnienia na DK79 i ulicach w Zabierzowie
Najbardziej odczuwalne dla kierowców utrudnienia występują obecnie w rejonie istniejącej DK79 oraz ulic Krakowskiej, Różańskiego i Kasztanowej.
Od 27 sierpnia obowiązuje tam kolejny etap tymczasowej organizacji ruchu związany z przebudową pasa drogowego oraz znajdujących się pod nim instalacji. Na początkowym odcinku ulicy Kasztanowej wprowadzono ruch jednokierunkowy w stronę Brzezia. Dla pojazdów jadących od strony ulicy Szlacheckiej wyznaczono natomiast objazd prowadzący przez ulicę Willową oraz drogę ekspresową S52.
Według obecnych założeń ta organizacja ruchu może obowiązywać do końca czerwca 2027 roku. Zmiany i utrudnienia występują również na zachodnim końcu inwestycji. Pomiędzy Kochanowem a Rudawą ruch prowadzony jest przez tymczasowe fragmenty układu drogowego.
Termin zakończenia obwodnicy Zabierzowa
Z aktualnych danych kontraktowych wynika, że termin zakończenia inwestycji pozostaje bez zmian. Termin zakończenia prac wynikający z obowiązującej umowy to 21 sierpnia 2027 roku. GDDKiA nadal oficjalnie podaje właśnie tę datę.
Przy inwestycjach o tak dużej skali zarówno wykonawca, jak i inwestor ostrożnie podchodzą do wcześniejszych deklaracji dotyczących możliwości zakończenia robót przed terminem. Dopóki obowiązuje obecny harmonogram i nie ma podstaw do jego oficjalnej zmiany, 21 sierpnia 2027 roku pozostaje formalnym terminem realizacji kontraktu.
Obwodnica ma wyprowadzić tranzyt z centrum Zabierzowa
Dla mieszkańców Zabierzowa, Modlniczki, Kochanowa i Rudawy realizacja inwestycji oznacza jeszcze wiele miesięcy objazdów, zmian organizacji ruchu oraz korzystania z tymczasowych przejazdów.
Docelowym efektem budowy ma być jednak wyprowadzenie z centrum Zabierzowa znacznej części ruchu tranzytowego. Według danych Generalnego Pomiaru Ruchu istniejącą DK79 przejeżdża w tym rejonie średnio około 21,4 tysiąca pojazdów na dobę. Około 2,5 tysiąca z nich stanowią samochody ciężarowe. Po otwarciu obwodnicy znaczna część tego ruchu zostanie przeniesiona na nową trasę poprowadzoną po północnej stronie Zabierzowa. Inwestycja ma dzięki temu odciążyć obecny przebieg DK79 przez centrum miejscowości i poprawić warunki ruchu zarówno tranzytowego, jak i lokalnego.
