Plac Matejki dawniej i dziś

 

Centrum Kleparza stanowił Rynek Kleparski (obecnie Stary Kleparz) oraz plac Matejki i mało kto obecnie wie, że niegdyś był to jeden plac.

Kleparz w okresie przedrozbiorowym był samodzielnym miastem, które otrzymało przywilej lokacyjny w 1366 roku, dopiero w 1794 roku przyłączono go do Krakowa. Sama osada Kleparska, powstała prawdopodobnie już w XII wieku.

 


Link do materiału filmowego na naszym kanale Youtube: Plac Matejki dawniej i dziś

Plac Matejki dawniej i dziś

 

Na pierwszej prezentowanej poniżej najstarszej znanej fotografii tego miejsca z 1866 roku autorstwa Ignacego Kriegera widoczny na ostatnim planie kościół św. Floriana uległ znaczącym przeobrażeniom. W latach 1902-1914 przeprowadzono gruntowne prace remontowe, które obejmowały elementy wewnętrzne oraz zewnętrzne kościoła. Właśnie w tym czasie nadbudowano wieże w fasadzie, przekształcano kruchty oraz ujednolicono elewację. Obecnie po lewej stronie kościoła św. Floriana w miejscu dawnego dworku znajduje się wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku eklektyczny pałac polityka doby autonomii galicyjskiej oraz zamożnego ziemianina Zdzisława Romana Włodka.

Plac Matejki dawniej i dziś Plac Matejki dawniej i dziś

 

Pośrodku Placu Matejki znajduje się wzniesiony w 1910 roku Pomnik Grunwaldzki dłuta Antoniego Wiwulskiego, ufundowany przez Ignacego Jana Paderewskiego. W 1939 roku pomnik został zburzony przez Niemców, jednak w 1976 roku został odbudowany a autorem współczesnego monumentu jest znany krakowski rzeźbiarz Marian Konieczny, który oprócz rekonstrukcji Pomnika Grunwaldzkiego zasłynął między innymi pomnikami; Lenina w Nowej Hucie oraz Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie. W nowym projekcie przed pomnikiem umieszczono Grób Nieznanego Żołnierza. W pobliżu ustawiono niewielkie granitowe fragmenty, pozostałości po zniszczonym przez Niemców oryginalnym pomniku. Ku uczczeniu pierwszego fundatora ulicę łączącą pl. Matejki z Rynkiem Kleparskim nazwano imieniem Paderewskiego

Plac Matejki dawniej i dziś

 

Po lewej stronie Placu Matejki patrząc od strony Barbakanu widzimy wzniesiony w latach 1879-1880 budynek Akademii Sztuk Pięknych Krakowie, który zachował swój oryginalny wygląd. Projektantem był Maciej Moraczewski, jednak siłą sprawczą całej inwestycji był, nie kto inny, jak sam Jan Matejko. W okresie okupacji niemieckiej w miejsce Akademii powołano Państwową Szkołę Rzemiosła Artystycznego w Krakowie, która zajmowała ten budynek przez cały okres wojny. Po prawej stronie Barbakanu znajduje się klasycystyczny budynek Narodowego Banku Polskiego, wzniesiony w latach 1921-1925 według projektu Teodora Hoffmanna oraz Kazimierza Wyczyńskiego. 

 

Na uwagę zasługuję jeszcze budynek numer 12, dyrekcji Polskich Kolei Państwowych, zbudowany w 1889 roku

 

oraz budynek numer 11, dawnej szkoły wydziałowej im. Króla Władysława Jagiełły. 

Plac Matejki dawniej i dziś

 

Natomiast sam Barbakan na szczęście nie zmienił się znacząco. Na poniższych zdjęciach prezentujemy dwa ujęcia, pierwsze autorstwa Ignacego Kriegera z przed roku 1877 w zestawieniu z współczesnym ujęciem w naszym wykonaniu, drugie zdjęcie wykonał znany krakowski fotograf Henryk Hermanowicz w roku około 1960. Krakowianie zawdzięczają obu tym Panom nieocenione wręcz wspaniałe archiwalne ujęcia miasta. 

 

Plac Matejki dawniej i dziś Plac Matejki dawniej i dziś
Zdjęcie archiwalne ze zbiorów MHK autorstwa Ignacego Kriegera pochodzi z przed roku 1877. Współczesne ujęcie wykonał Marcin Pojałowski - Kraków z nieba.

 

Plac Matejki dawniej i dziś Plac Matejki dawniej i dziś
Fotografia Pl. Matejki wykonana z okna Barbakanu w roku około 1960 przez znanego krakowskiego fotografa Henryka Hermanowicza

 

Patrząc na najstarsze przedstawione tutaj fotografie archiwalne widać, że największe zmiany w wyglądzie  obecnie znanego nam Placu Matejki miały miejsce w latach 1890 do 1925 roku. Natomiast pomnik Grunwaldzki, który został odsłonięty w 1910 roku, zburzony w 1939 przez Niemców ponownie wrócił na swoje miejsce w nieomal niezmienionej formie w 1976 roku.

 

Plac Matejki dawniej i dziś Plac Matejki dawniej i dziś
Henryk Hermanowicz lata 60te, ujęcie placu Matejki wykonane z wierzy kościoła Floriana. Współczesne ujęcie wykonane dronem, Marcin Pojałowski.

 

Travelers' Map is loading...
If you see this after your page is loaded completely, leafletJS files are missing.

_____

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Scroll to Top